Je, inajuzu kununua dhahabu iliyotengenezwa kwa deni?

Kwa jina la Mwenyezi Mungu, sifa njema zote ni za Mwenyezi Mungu, na rehma na amani zimwendee bwana wetu Mtume wa Mwenyezi Mungu, jamaa zake, Maswahaba wake na wanaomfuata. Na baada ya hayo:

Katika Hadithi kadhaa za Mtume (S.A.W) umetajwa uharamu wa kuuza dhahabu kwa dhahabu na fedha kwa fedha, kwa mkopo au kwa tofauti, ikiwa ni pamoja na Hadithi ya Abu Said Al-Khudri (R.A) na nyinginezo, ambamo Mtume wa Mwenyezi Mungu (S.A.W) amesema: “Msiuze dhahabu kwa dhahabu isipokuwa sawa kwa sawa, wala msizidishe baadhi yake juu ya baadhi nyingine. Wala msiuze fedha kwa fedha isipokuwa sawa kwa sawa, wala msizidishe baadhi yake juu ya baadhi nyingine, wala msiuze kisichokuwepo kwa kilichopo” Imepokelewa na Al-Bukhari. Hii ni kutokana na sababu ya kuwa sarafu na kuwa ni dhambi (njia ya mabadilishano).

Kuhusu dhahabu na fedha zilizotengenezwa, zinaondoka katika madhambi (njia ya mabadilishano), na sababu ya sarafu kwa viliwi hivyo imeondoka, ambayo inawajibisha sharti ya kufanana, hali ya ukwasi na hali ya ubadilishanaji, Hii inapelekea uharamu wa kulinganisha kipi bora na uharamu wa mauzo malipo ya baaade, ikawa kama bidhaa yoyote ambayo thamani ya utengenezaji wake inazingatiwa. Kwa kuwa inajulikana vyema kwamba hukumu inafuata sababu yake, iwe kuwepo kwake au kutokuwepo. Haya ni Madhehebu ya Al-Hafidh Ibn Taymiyyah, mwanafunzi wake Ibn Al-Qayyim, na wengineo. Maoni hayo yamepokelewa kutoka kwa Mu’awiyah (R.A) na watu wa Shamu. Yamepokelewa pia kutoka kwa Imamu Malik, na Ibn Qudamah aliyataja kutoka kwa wanavyuoni wa Madhehebu ya Imamu Ahmad Ibn Hanbal, ambao waliruhusu malipo kwa ajili ya utengenezaji na watu wanaoifanyia kazi—kama katika kitabu cha “Al-Insaf” na Al-Mardawi. Yote hayo ni kwa sharti kwamba utengenezaji huo kutokuwa umeharamishwa, mfano vito vya dhahabu ambavyo kwa kawaida huvaliwa na wanaume pekee pasipo na ruhusa kwao ya kufanya hivyo. Ibn Al-Qayyim amesema katika kitabu cha “I'lam Al-Muwaqqi'in”: “Mapambo yanayoruhusiwa yanafanywa kwa ufundi unaoruhusiwa katika aina moja ya nguo na bidhaa, sio katika aina moja ya thamani. Kwa hiyo, zaka si wajibu juu yake. Riba haiwi kati yake na kati ya thamani, pia hakuna riba kati ya thamani na kati ya bidhaa zingine, hata kama ni za aina tofauti. hivyo, kwani kwa utengenezaji huu, umeachana na makusudio ya thamani na kuhesabiwa kuwa biashara. Kwa hiyo, hakuna pingamizi la kuziuza kuuza kwa aina zake. Kwa hiyo, inaruhusiwa kununua na kuuza dhahabu iliyotengenezwa kwa mkopo.

Na Mwenyezi Mungu Mtukufu ni Mjuzi Zaidi.