Nini hukumu ya kisharia ya kusherehekea Sham El-Nassim?

Kusherehekea tukio la Sham El-Nassim kunajuzu kisharia, kwani ndani yake hamna ukiukaji wowote wa mafundisho ya Sharia Tukufu. Bali ni desturi waliyoizoea Wamisri, na sherehe hii inachukuliwa kuwa ni sehemu ya mshikamano kati ya wanajamii na kuishi kwa pamoja ambako Sharia Tukufu imehimiza. Hakuna kizuizi kula samaki au mayai yaliyopakwa rangi siku hiyo, kwani ni miongoni mwa vitu vizuri alivyovihalalisha Mwenyezi Mungu Mtukufu. Ama kuhusu kutoka kwenda kwenye bustani na kutembelea jamaa siku hiyo, ni miongoni mwa mambo yanayojuzu, bali yanayopendekezwa kisharia; kwa sababu kuunga udugu (silat Al-rahim) katika matukio kama haya kuna malipo makubwa mbele ya Mwenyezi Mungu .

Maelezo

Sham El-Nassim ni desturi ya Kimisri na tukio la kijamii ambalo Wamisri wote husherehekea kuingia kwa msimu wa kuchipua; hiyo ni kwa kuburudisha nafsi, kuunga udugu, kutembelea bustani, na kufanya baadhi ya desturi za Kimisri kama kupaka rangi mayai, kula samaki, na mambo mengine yanayoruhusiwa[1] kisheria. Bali baadhi ya desturi hizi — ambazo Wamisri wamezoea kuzifanya katika sherehe yao ya Sham El-Nassim — ni miongoni mwa mambo ambayo Sharia Tukufu imeyapendekeza na kuyahimiza.

Miongoni mwa hayo ni kuunga udugu; kutoka kwa Abu Hurairah (R.A) amesema: Nilimsikia Mjumbe wa Mwenyezi Mungu (S.A.W) akisema: «Yeyote anayependa kupanuliwa[2] katika riziki yake, na kurefushiwa umri wake[3], basi auunge udugu wake[4]» (Imepokelewa kutoka kwa Al-Bukhari).

Na baadhi ya desturi hizi ni miongoni mwa mambo yaliyoruhusiwa (mubaha) ambayo mwanadamu hupata malipo kwayo kutokana na nia njema; kama vile kufurahia vitu vizuri; Mwenyezi Mungu anasema: {Enyi mlio amini! Kuleni vizuri tulivyo kuruzukuni, na mumshukuru Mwenyezi Mungu, ikiwa kweli mnamuabudu Yeye tu.} [Al-Baqarah: 172].

Pia ni kuwakunjulia (kuwafanyia wasaa) watu wa nyumbani na watoto; imepokelewa kutoka kwa Abu Hurairah (R.A) amesema: Mtume wa Mwenyezi Mungu (S.A.W) amesema: ((Dinari uliyoitumia katika njia ya Mwenyezi Mungu, na dinari uliyoitumia kumkomboa mtumwa, na dinari uliyotoa sadaka kwa masikini, na dinari uliyowatumia watu wa nyumbani kwako; yenye malipo makubwa zaidi ni ile uliyowatumia watu wa nyumbani kwako)) (Imepokelewa kutoka kwa Muslim).

Na kutoka kwa Abu Mas'ud al-Ansari (R.A), kwamba Mtume (S.A.W) amesema: ((Muislamu anapotoa matumizi kwa ajili ya familia yake, huku akitarajia malipo kwa Mwenyezi Mungu, basi hiyo huwa ni sadaka kwake)) (Imepokelewa kutoka kwa Al-Bukhari).

Kadhalika, kujisaidia katika kazi na tabu za maisha kwa kupumzika na kuburudisha nafsi; kutoka kwa Hanzalah (R.A) kwamba Mtume (S.A.W) amesema: ((Naapa kwa Yule ambaye nafsi yangu imo mkononi Mwake, lau mngeendelea kuwa katika hali mliyo nayo mkiwa kwangu na katika kumdhukuru Mwenyezi Mungu, basi Malaika wangewapa mkono (wangewasalimia) vitandani mwenu na njiani mwenu, lakini ewe Hanzalah, saa moja (ya ibada) na saa moja (ya mambo ya dunia))) — alisema mara tatu. (Imepokelewa kutoka kwa Al-Bukhari).

Na alikuwa sahaba mtukufu Amr bin al-Aas (R.A) — ambaye alikuwa gavana wa Misri kwa niaba ya Amirul Muuminina Umar bin al-Khattab (R.A) — akiwahutubia Wamisri kila mwaka na kuwahimiza watoke kuelekea msimu wa kuchipua; na hiyo ni mwishoni mwa msimu wa baridi na mwanzo wa msimu wa kuchipua[5].

Ama yanayosemwa kuwa tukio la "Sham El-Nassim" lina asili inayopingana na Uislamu, au lina tamaduni zinazopingana na Sharia, au linafungamana na itikadi zinazogongana na misingi ya Kiislamu; maneno hayo si sahihi na hayana ukweli. Tukio la Sham El-Nassim lilikuwa likisherehekewa na Wamisri wa kale kwa jina la "Sikukuu ya Shumu" au "Kufufuka kwa Uhai". Na kwa vile usawa wa mchana na usiku (Vernal Equinox) ulikuwa ukiingiliana na saumu ya Wakristo, desturi ya Wamisri ikawa ni kuifanya sherehe hiyo mara tu baada ya Wakristo kumaliza saumu yao; na hiyo ni kwa ajili ya kuimarisha maana muhimu; nayo ni kwamba tukio hili la kijamii furaha yake hukamilika tu kwa roho ya umoja wa kitaifa.

Sharia ya Kiislamu yenye upole haina lengo la kupingana na mila na desturi za watu maadamu hazipingani na mafundisho ya Uislamu na itikadi zake, bali inajitahidi kuishi pamoja na kutangamana na watu wa nchi hizo huku ikilinda utambulisho wa kidini.

Tunapata faida kutokana na yaliyotangulia:

Kusherehekea tukio la Sham El-Nassim ni halali, bali hii ni maana ya kibinaadamu ya hali ya juu iliyozalishwa na uzoefu wa Kimisri katika kuishi pamoja kati ya wafuasi wa dini mbalimbali, na kusisitiza mambo ya pamoja ya kijamii yanayofanya jamii moja kuwa imara, na wala haigongani na mafundisho ya Uislamu.

 

[1] «Mubaha»: Inajuzu kisheria.

[2] «Yub-satu»: Inapanuliwa na kubarikiwa.

[3] «Yunsa’ lahu fi atharihi»: Anarefushiwa umri wake na kutajwa kwake (kwa wema) kunadumishwa.

[4] «Rahimuhu»: Jamaa zake wa karibu.

[5] Futuh Misr wal-Maghrib cha Ibn Al-Hakam (uk. 165).